序言与总纲

พระราชบัญญัติ คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑

《1998年劳动保护法》

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร. ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๒ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๔๑ เป็นปีที่ ๕๓ ในรัชกาลปัจจุบัน

普密蓬·阿杜德，国王陛下，于1998年2月12日颁布，时值当今在位国王即位第53年。

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของรัฐสภาดังต่อไปนี้

普密蓬·阿杜德国王陛下下旨宣布：鉴于修订有关劳动保护之法律乃属适宜，遂蒙国王陛下恩准，经国会建议并同意，制定本法如下：

มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า “พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑”

第1条 本法称为“1998年劳动保护法”

มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

第2条 本法自在《政府公报》公布之日起一百八十日后开始施行。

มาตรา ๓ ให้ยกเลิก

第3条 应废止

(๑) ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๑๐๓ ลงวันที่ ๑๖ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๑๕

(1) 1972年3月16日颁布的第103号革命委员会公告

(๒) พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๑๐๓ ลงวันที่ ๑๖ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๑๕ (ฉบับที่ ๑) พ.ศ. ๒๕๓๓ บรรดากฎหมาย กฎ และข้อบังคับอื่นในส่วนที่มีบัญญัติไว้แล้วในพระราชบัญญัตินี้ หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับบทแห่งพระราชบัญญัตินี้ ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้แทน

(2) 1990年颁布的《关于修订1972年3月16日颁布的第103号革命委员会公告的法》（第1号）

凡在本法中已有规定，或与本法条款相抵触或相悖的其他法律、规章及规程，均以本法取代

มาตรา ๔ พระราชบัญญัตินี้มิให้ใช้บังคับแก่

第4条 本法不适用于：

(๑) ราชการส่วนกลาง ราชการส่วนภูมิภาค และราชการส่วนท้องถิ่น

(1) 中央政府机关、地方政府机关及地方行政机关

(๒) รัฐวิสาหกิจตามกฎหมายว่าด้วยแรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ นอกจากกรณีตามวรรคหนึ่ง จะออกกฎกระทรวงมิให้ใช้บังคับพระราชบัญญัตินี้ทั้งหมดหรือแต่บางส่วนแก่นายจ้างประเภทหนึ่งประเภทใดก็ได้

(2) 根据国有企业劳动关系法规定的国有企业

除第一款规定的情形外，部长可就任何一类雇主发布部级条例，规定本法全部或部分不适用于该类雇主。

第 9 号修正案（2025 年）在本条之后新增了第 4/1 条，尚未并入正文。查看修正案

มาตรา ๕ ในพระราชบัญญัตินี้ “นายจ้าง” หมายความว่า ผู้ซึ่งตกลงรับลูกจ้างเข้าทำงานโดยจ่ายค่าจ้างให้และหมายความรวมถึง

第5条 在本法中，“雇主”是指同意接收雇员工作并支付工资的人，并包括：

(๑) ผู้ซึ่งได้รับมอบหมายให้ทำงานแทนนายจ้าง

(1) 被委派代替雇主工作的人；

(๒) ในกรณีที่นายจ้างเป็นนิติบุคคลให้หมายความรวมถึงผู้มีอำนาจกระทำการแทนนิติบุคคลและผู้ซึ่งได้รับมอบหมายจากผู้มีอำนาจกระทำการแทนนิติบุคคลให้ทำการแทนด้วย “ลูกจ้าง” หมายความว่า ผู้ซึ่งตกลงทำงานให้นายจ้างโดยรับค่าจ้างไม่ว่าจะเรียกชื่ออย่างไร “ผู้ว่าจ้าง” หมายความว่า ผู้ซึ่งตกลงว่าจ้างบุคคลอีกบุคคลหนึ่งให้ดำเนินงานทั้งหมดหรือแต่บางส่วนของงานใดเพื่อประโยชน์แก่ตน โดยจะจ่ายสินจ้างตอบแทนผลสำเร็จแห่งการงานที่ทำนั้น “ผู้รับเหมาชั้นต้น” หมายความว่า ผู้ซึ่งตกลงรับจะดำเนินงานทั้งหมดหรือแต่บางส่วนของงานใดจนสำเร็จประโยชน์ของผู้ว่าจ้าง “ผู้รับเหมาช่วง” หมายความว่า ผู้ซึ่งทำสัญญากับผู้รับเหมาชั้นต้นโดยรับจะดำเนินงานทั้งหมดหรือแต่บางส่วนของงานใดในความรับผิดชอบของผู้รับเหมาชั้นต้นเพื่อประโยชน์แก่ผู้ว่าจ้าง และหมายความรวมถึงผู้ซึ่งทำสัญญากับผู้รับเหมาช่วงเพื่อรับช่วงงานในความรับผิดชอบของผู้รับเหมาช่วง ทั้งนี้ ไม่ว่าจะรับเหมาช่วงกันกี่ช่วงก็ตาม “สัญญาจ้าง” หมายความว่า สัญญาไม่ว่าเป็นหนังสือหรือด้วยวาจาระบุชัดเจน หรือเป็นที่เข้าใจโดยปริยายซึ่งบุคคลหนึ่งเรียกว่าลูกจ้างตกลงจะทำงานให้แก่บุคคลอีกบุคคลหนึ่งเรียกว่านายจ้างและนายจ้างตกลงจะให้ค่าจ้างตลอดเวลาที่ทำงานให้ “วันทำงาน” หมายความว่า วันที่กำหนดให้ลูกจ้างทำงานตามปกติ “วันหยุด” หมายความว่า วันที่กำหนดให้ลูกจ้างหยุดประจำสัปดาห์ หยุดตามประเพณี หรือหยุดพักผ่อนประจำปี “วันลา” หมายความว่า วันที่ลูกจ้างลาป่วย ลาเพื่อทำหมัน ลาเพื่อกิจธุระอันจำเป็น ลาเพื่อรับราชการทหาร ลาเพื่อการฝึกอบรมหรือพัฒนาความรู้ความสามารถ หรือลาเพื่อคลอดบุตร “ค่าจ้าง” หมายความว่า เงินที่นายจ้างและลูกจ้างตกลงกันจ่ายเป็นค่าตอบแทนในการทำงานตามสัญญาจ้างสำหรับระยะเวลาการทำงานปกติเป็นรายชั่วโมง รายวัน รายสัปดาห์ รายเดือน หรือระยะเวลาอื่น หรือจ่ายให้โดยคำนวณตามผลงานที่ลูกจ้างทำได้ในเวลาทำงานปกติของวันทำงาน และให้หมายความรวมถึงเงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างในวันหยุดและวันลาที่ลูกจ้างมิได้ทำงาน แต่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับตามพระราชบัญญัตินี้ “ค่าจ้างในวันทำงาน” หมายความว่า ค่าจ้างที่จ่ายสำหรับการทำงานเต็มเวลาการทำงานปกติ “อัตราค่าจ้างขั้นต่ำ” หมายความว่า อัตราค่าจ้างที่คณะกรรมการค่าจ้างกำหนดตามพระราชบัญญัตินี้ “อัตราค่าจ้างขั้นต่ำพื้นฐาน” (ยกเลิก) “อัตราค่าจ้างตามมาตรฐานฝีมือ” หมายความว่า อัตราค่าจ้างที่คณะกรรมการค่าจ้างกำหนดขึ้นในแต่ละสาขาอาชีพตามมาตรฐานฝีมือ “การทำงานล่วงเวลา” หมายความว่า การทำงานนอกหรือเกินเวลาทำงานปกติหรือเกินชั่วโมงทำงานในแต่ละวันที่นายจ้างลูกจ้างตกลงกันตามมาตรา ๒๓ ในวันทำงานหรือวันหยุด แล้วแต่กรณี “ค่าล่วงเวลา” หมายความว่า เงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานล่วงเวลาในวันทำงาน

“ค่าทำงานในวันหยุด” หมายความว่า เงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานในวันหยุด “ค่าล่วงเวลาในวันหยุด” หมายความว่า เงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานล่วงเวลาในวันหยุด “ค่าชดเชย” หมายความว่า เงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเมื่อเลิกจ้าง นอกเหนือจากเงินประเภทอื่นซึ่งนายจ้างตกลงจ่ายให้แก่ลูกจ้าง “ค่าชดเชยพิเศษ” หมายความว่า เงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเมื่อสัญญาจ้างสิ้นสุดลงเพราะมีเหตุกรณีพิเศษที่กำหนดในพระราชบัญญัตินี้ “เงินสะสม” หมายความว่า เงินที่ลูกจ้างจ่ายเข้ากองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง “เงินสมทบ” หมายความว่า เงินที่นายจ้างจ่ายสมทบให้แก่ลูกจ้างเพื่อส่งเข้าสมทบกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง “พนักงานตรวจแรงงาน” หมายความว่า ผู้ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้ปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ “อธิบดี” หมายความว่า อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน “รัฐมนตรี” หมายความว่า รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

(2) 在雇主为法人时，包括有权代表法人行事的人，以及被有权代表法人行事的人委派代替行事的人；“雇员”是指同意为雇主工作并领取工资的人，无论其名称如何；“发包方”是指同意聘请另一人从事全部或部分某项工作以实现自身利益，并就该工作成果支付报酬的人；“总承包商”是指同意从事全部或部分某项工作直至实现发包方利益的人；“分包商”是指与总承包商签订合同，负责从事总承包商职责范围内的全部或部分某项工作以实现发包方利益的人，并包括与分包商签订合同以承接分包商职责范围内工作的承包商，无论分包多少层级；“劳动合同”是指无论是书面还是口头形式，明确规定或默示理解的合同，其中一人被称为雇员，同意为另一人（称为雇主）工作，且雇主同意在雇员工作期间支付工资；“工作日”是指规定雇员正常工作的日子；“休息日”是指规定雇员每周休息、法定节假日休息或年休假休息的日子；“请假日”是指雇员病假、绝育假、必要事务假、服兵役假、培训或能力提升假或产假的日子；“工资”是指雇主与雇员约定，根据劳动合同，就正常工作期间按小时、按日、按周、按月或其他期间支付的作为工作报酬的款项，或根据雇员在工作日的正常工作时间内所完成的工作成果计算而支付的款项，并包括雇主在雇员未工作但根据本法有权领取的休息日和请假日向其支付的款项；“工作日工资”是指为全额完成正常工作时间而支付的工资；“最低工资标准”是指工资委员会根据本法规定的工资标准；“基本最低工资标准”（已废止）；“技能标准工资率”是指工资委员会根据各项职业技能标准在各职业领域规定的工资率；“加班”是指在工作日或休息日（视情况而定），在雇主与雇员根据第23条约定之外，于正常工作时间外或超过每日正常工作时间进行的工作；“加班费”是指雇主为报偿雇员在工作日进行加班工作而向其支付的款项。

“节假日工作工资”是指雇主支付给雇员作为节假日工作报酬的款项；“节假日加班工资”是指雇主支付给雇员作为节假日加班报酬的款项；“遣散费”是指雇主在解雇时支付给雇员的款项，除雇主同意支付给雇员的其他类型的款项外；“特别遣散费”是指因本法规定的特殊情况导致雇佣合同终止时，雇主支付给雇员的款项；“积金”是指雇员向雇员救济基金缴纳的款项；“缴纳款”是指雇主为向雇员救济基金缴纳而向雇员支付的配套款项；“劳动监察员”是指由部长委派执行本法的人员；“厅长”是指劳动福利与保护厅厅长；“部长”是指负责执行本法的部长。

มาตรา ๖ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน*รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจแต่งตั้งพนักงานตรวจแรงงาน กับออกกฎกระทรวงและประกาศเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ การแต่งตั้งพนักงานตรวจแรงงาน จะกำหนดขอบเขตอำนาจหน้าที่และเงื่อนไขในการปฏิบัติหน้าที่ด้วยก็ได้ กฎกระทรวงและประกาศนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้

第6条 劳动部长*负责执行本法，并有权任命劳动监察员，以及发布部级条例和公告以执行本法。

任命劳动监察员时，亦可规定其职权范围及履行职责的条件。

上述部级条例和公告在政府公报公布后，即行生效。